Όλοι λένε “να μην έχεις κανέναν πάνω από το κεφάλι σου” όταν σκέφτεσαι να φύγεις από το corporate και να ξεκινήσεις μια startup. Αυτό που δεν σου λέει κανείς, είναι ότι στη θέση του “κανένα” μπαίνει κάτι πολύ πιο βαρύ: η πραγματικότητα… εκεί βρίσκεται όλη η ουσία της μετάβασης.
Τα παρακάτω είναι τα δικά μου μαθήματα· αυτά που με πόνεσαν, με ζόρισαν, αλλά μου έμαθαν πράγματα που δεν θα μάθαινα ποτέ αν έμενα σε μια ασφαλή εταιρική καθημερινότητα.
Ρευστότητα
Το πρώτο και πιο σκληρό μάθημα ήταν το ρευστό. Στο startup δεν υπάρχει εκείνη η σιγουριά του μισθού που «μπαίνει στο τέλος του μήνα». Αν δεν έρθουν χρήματα, τίποτα δεν κινείται, ούτε στη δουλειά ούτε στο σπίτι. Αυτή η αβεβαιότητα με έμαθε να ιεραρχώ με εντελώς διαφορετικό τρόπο, να βλέπω τα πράγματα χωρίς συναισθηματισμούς και να προβλέπω ποιοι συνεργάτες θα με καθυστερήσουν πριν καν συμβεί.
Ευθύνη
Μετά έρχεται η ευθύνη. Όχι αυτή που γράφεται στα job descriptions η πραγματική. Στο startup υπάρχει μόνο ένας υπεύθυνος: εσύ! Αν κάτι δεν γίνει, θα το κάνεις εσύ. Και ακόμη κι όταν «δεν φταις», πάλι φταις. Στο corporate μπορείς να πεις «αυτό είναι δουλειά του marketing» και να κλείσεις το laptop, εδώ όμως το marketing, το λογιστήριο, η γραμματεία, τα πάντα, είσαι εσύ. Δεν υπάρχει αφεντικό να σε πιέσει για deadlines, αλλά αν δεν πιάσεις το deadline, απλώς πληρώνεις εσύ το κόστος.
Μοναξιά
Και κάπως έτσι συνειδητοποιείς ότι είσαι μόνος. Θα βρεθείς σε συνέδρια, σε παρουσιάσεις, σε panels, όπου δεν θα υπάρχει η «ομάδα από κάτω» να σε συνοδεύσει, ούτε κάποιος να μιλάς για να μην είσαι σε μια γωνία κοιτόντας τους άλλους ενώ πίνεις τον καφέ για να μην νιώθεις σαν τη ”μύγα μεσ’ το γάλα”. Στην αρχή είναι περίεργο, τελικά μαθαίνεις το πιο σημαντικό: να στηρίζεσαι σε εσένα και να εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου όταν μπαίνεις σε ένα δωμάτιο μόνος.
Πωλήσεις
Και μετά έρχονται οι πωλήσεις, που είναι από τα πιο σκληρά αλλά και τα πιο πολύτιμα μαθήματα. Οι πωλήσεις σε αναγκάζουν να γνωρίσεις σε βάθος το προϊόν σου, αλλά κυρίως τον πελάτη σου. Μαθαίνεις ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ξέρουν ακριβώς τι χρειάζονται ή πώς να το εκφράσουν. Ο ρόλος σου είναι να μεταφράσεις την πολυπλοκότητα σε καθαρότητα και να δείξεις ξεκάθαρα πώς αυτό που προσφέρεις λύνει ένα πραγματικό πρόβλημα στη ζωή τους.
Και ναι, πολλές φορές καταλαβαίνεις ότι αν δεν τους δώσεις κάτι ξεκάθαρο, δομημένο και «έτοιμο προς κατανάλωση», απλώς δεν προχωράει τίποτα.
Μισθός
Τώρα όταν θα έρθει η πρώτη του μήνα, δε θα σου έρθει ο μισθός. Θα πληρωθείς όταν πληρώσει ο πελάτης, αφού εξοφληθούν ΦΠΑ, ΕΦΚΑ, ρεύμα, τηλέφωνο και όποια άλλη τρύπα είναι ανοιχτή.
Αυτό αλλάζει πλήρως τον τρόπο που βλέπεις την αμοιβή σου. Σταματάς να σκέφτεσαι μηνιαία και αρχίζεις να σκέφτεσαι σε ετήσια βάση. Ορίζεις τι θέλεις να βγάζεις μέσα στη χρονιά και ό,τι ξεπερνά αυτό το νούμερο γίνεται κέρδος όχι δεδομένο.
Παράλληλα μαθαίνεις να σέβεσαι την περιοδικότητα. Στη δική μου περίπτωση, στο corporate training και το coaching, από Ιούλιο μέχρι Σεπτέμβριο σχεδόν δεν κινείται τίποτα. Άρα πρέπει να δουλέψω 9 μήνες για να καλύψω 12. Αυτό σε αναγκάζει να σχεδιάσεις καλύτερα, να δομήσεις πιο έξυπνα προϊόντα και να διαχειριστείς σωστά τον χρόνο σου.
Συνεργάτες
Αργά ή γρήγορα θα αρχίσεις να συνεργάζεσαι με εξωτερικούς συνεργάτες. Και τότε καταλαβαίνεις πόσο χρήσιμα είναι όλα εκείνα τα corporate skills που κάποτε υποτιμούσες: deadlines, spreadsheets, reminders, οργάνωση, επιμονή. Τους πληρώνεις από το δικό σου ρευστό, και αν δεν κάνουν τη δουλειά τους, τίποτα δεν προχωράει. Έτσι μαθαίνεις στην πράξη τι σημαίνει management και (δυστυχώς ή ευτυχώς) θα αρχίσεις να σου θυμίζεις τον «σπαστικό» προϊστάμενο που σε κυνήγαγε.
Ηγεσία
Η ηγεσία γίνεται πραγματική όταν προσλάβεις τον πρώτο σου άνθρωπο. Δεν είναι μόνο να μπορεί να κάνει τη δουλειά. Πρέπει να ταιριάζει στον ρυθμό σου, στον τρόπο που κινείσαι, και να σε βοηθά να πηγαίνεις πιο γρήγορα όχι πιο αργά. Και κάπου εκεί έρχεται και ένα από τα πιο δύσκολα κομμάτια: το να απολύεις. Δεν είναι εύκολο. Και όποιος λέει ότι είναι, απλώς δεν το έχει ζήσει σωστά.
Επαγγελματική Ανάπτυξη
Κάποια στιγμή ξυπνάς μια μέρα και καταλαβαίνεις ότι έχεις αλλάξει. Έχεις ωριμάσει, έχεις αποκτήσει δεξιότητες και ανθεκτικότητα που ούτε φανταζόσουν ότι θα χρειαστούν, και βρίσκεσαι συνέχεια μπροστά σε νέα soft skills που πρέπει να καλλιεργήσεις. Είναι ένα συνεχές evolving, χωρίς τέλος.
Περιβάλλον (φίλοι & οικογένεια)
Μέσα σε όλα αυτά υπάρχουν και οι άνθρωποι γύρω σου: φίλοι, οικογένεια, συνεργάτες. Χρειάζεσαι εκείνους που σε κρατούν προσγειωμένο, που σου λένε την αλήθεια χωρίς ωραιοποιήσεις και που σε επαναφέρουν όταν ξεφεύγεις. Παράλληλα, μαθαίνεις να προστατεύεσαι από όσους σε ρίχνουν με φράσεις τύπου «Δεν καθόσουν ήσυχος;» ή «Άνοιξαν θέσεις στο Δημόσιο».
Ικανοποίηση
Και μέσα σε όλα αυτά έρχεται και το καλύτερο κομμάτι: το enjoyment. Εκείνο που σε κάνει να ξυπνάς με όρεξη το πρωί. Το να έχεις έναν στόχο, να ξέρεις ότι κάτι που δημιουργείς βοηθά ανθρώπους, ότι τους προσφέρεις μια υπηρεσία που τους φαίνεται πολύτιμη, ότι νιώθουν καλά όταν σε πληρώνουν γιατί καταλαβαίνουν την αξία αυτού που τους δίνεις. Κάτι που για εσένα είναι αυτονόητο, για εκείνους γίνεται ένας νέος κόσμος.
Παρόλο που είμαι πιστοποιημένος σε μεθοδολογίες startup coaching και το εφαρμόζω με πελάτες μου, συνεχίζω ακόμη να μαθαίνω. Και όσο εξελίσσομαι, τόσο πιο πολύ επιβεβαιώνω ότι αυτή η διαδρομή, με όλα της τα πάνω και τα κάτω, αξίζει.
Αν είσαι σε φάση σκέψης, μετάβασης ή απλώς νιώθεις ότι “κάτι δεν κουμπώνει” στο corporate σου, στείλε μου μήνυμα. Όχι για να σου πουλήσω όνειρα αλλά για να σου πω αν αυτό που σκέφτεσαι στέκει στην πραγματικότητα. Let’s connect +

