Στην κρίση έφυγε εργατικό δυναμικό. Άνθρωποι καλοί, ικανοί, μορφωμένοι, δουλευταράδες, μικρής και μεγάλης ηλικίας.
Έφυγαν γιατί δεν έβρισκαν δουλειά που να τους κάνει. Γιατί οι συνθήκες εδώ δεν ήταν καλές. Γιατί έξω υπήρχαν λεφτά, οργάνωση, προοπτική.
Αυτό το είπαμε #BrainDrain. Δύσκολη απόφαση για όσους την πήραν, που άφησαν πίσω σπίτια, συνήθειες και οικογένειες.
Εύλογα όμως γεννιέται μια ερώτηση συνειρμικά για εμάς που δεν φύγαμε. Εγώ ήμουν ο ηλίθιος ή ο χωρίς εγκέφαλο; Που δούλεψα μέσα στην κρίση; Που πήρα λιγότερα από όσα άξιζα; Που αντιμετώπισα όλες εκείνες τις δύσκολες συνθήκες; Που κράτησα όρθιο ό,τι μπορούσα;
Σήμερα, χρόνια μετά, ακούμε για #BrainGain. Για τους ίδιους ανθρώπους που γυρίζουν πίσω … κάτι δεν μου κολλάει σε όλο αυτό το αφήγημα.
Σαν να χωρίσαμε την Ελλάδα σε δύο στρατόπεδα επιβίωσης, ενώ στην πραγματικότητα η μάχη ήταν κοινή.”
Αναρωτιέμαι γιατί βάλαμε μια απλοϊκή ταμπέλα. Φύγαμε σημαίνει ότι είμασταν έξυπνοι; Μείναμε σημαίνει ότι είμαστε χαζοί;
Η πραγματικότητα δεν νομίζω ότι είναι έτσι. Μάθαμε να δουλεύουμε χωρίς ασφάλεια. Μάθαμε να παίρνουμε αποφάσεις μέσα στο χάος. Μάθαμε να αντέχουμε πίεση, ευθύνη και αβεβαιότητα. Μάθαμε να είμαστε σταθεροί σε ένα ασταθές περιβάλλον … αυτά δεν γράφονται στο #CV … τι να γράψεις;
Αυτές οι καταστάσεις έχτισαν ανθρώπους που στέκονται όρθιοι.
Το ερώτημα δεν είναι αν ήμασταν χαζοί που μείναμε, ούτε αν ήταν έξυπνοι αυτοί που έφυγαν. Με όσα ζήσαμε, με όσα αντέξαμε, με όσα μάθαμε στην πράξη … τι κάνουμε σήμερα!
Η πραγματικότητα και η χασούρα ίσως, είναι αλλού. Εσωτερικά. Όλοι μάθαμε να επιβιώνουμε, αλλά πολλοί ξεχάσαμε να διεκδικούμε. Εμείς που μείναμε αλλά και αυτοί που έφυγαν, αντέξαμε πολλά, αλλά μικρύναμε τον εαυτό μας για να αντέξουμε την κρίση.
Το πραγματικό ερώτημα για όλους της γενιάς μας, είναι αν συνεχίζεις να ζεις σαν να είσαι ακόμα στη κρίση.
